نشست رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فنّاوری برگزار شد

نخستین نشست مدیران آموزش عالی در دولت مردمی

۲۰ مهر ۱۴۰۰ | ۰۷:۳۳ کد : ۶۴۱۲۳ اخبار برگزیده
تعداد بازدید:۵۷
نخستین نشست رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی، پژوهشی و فنّاوری در دولت سیزدهم با هماهنگی دفتر وزارتی و به منظور بررسی مسائل آموزش عالی کشور با محوریت بازگشایی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی در دوران پساکرونا در تاریخ یکشنبه ۱۸ مهر و به صورت ویدئو کنفرانس برگزار شد.
نخستین نشست مدیران آموزش عالی در دولت مردمی

نخستین نشست رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی، پژوهشی و فنّاوری در دولت سیزدهم با هماهنگی دفتر وزارتی و به منظور بررسی مسائل آموزش عالی کشور با محوریت بازگشایی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی در دوران پساکرونا در تاریخ یکشنبه ۱۸ مهر و به صورت ویدئو کنفرانس برگزار شد.
به گزارش ادارۀ ‌کل روابط عمومی وزارت علوم، در ابتدای این نشست یک‌روزه که به صورت حضوری و برخط در سالن شهدای جهاد علمی ستاد وزارت برگزار شد، دکتر شمسی‌پور، مشاور وزیر و سرپرست حوزۀ وزارتی، ضمن خیرمقدم و آرزوی توفیق برای همۀ دست‌اندرکاران آموزش عالی کشور، هدف از تشکیل جلسه را همفکری در خصوص موضوع مهم بازگشایی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش‌ عالی در دوران پساکرونا دانست و ابراز امیدواری کرد مجموع مذاکرات نشست، به تدوین سازوکار درست و اجرایی برای حضور مجدد دانشجویان در فضاهای آموزشی بینجامد.
سپس دکتر محمدعلی زلفی‌گل، وزیر علوم، تحقیقات و فنّاوری، ضمن تبریک حلول ماه ربیع الاول و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای سلامت، به خانواده‌هایی که عزیزانشان را به واسطه بیماری کرونا از دست داده‌اند تسلیت و به پرسنل خدوم حوزه سلامت خدا قوت و دست مریزاد گفت.
وی با اشاره به چالش‌های پیش رو در عرصه آموزش عالی و بازگشایی و از سرگیری آموزش حضوری تصریح کرد: بر اساس مصوبه ستاد ملی کرونا مقرر شده دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی از ۱۵ مهرماه و مقطع کارشناسی از ۱۵ آبان ماه به صورت حضوری در کلاس‌های درس فعالیت داشته باشند. دانشگاه‌ها باید از این تصمیم ستاد ملی کرونا تبعیت کنند و نهایت تلاش خود را برای اجرای آن مبذول دارند.
وزیر علوم در ادامه با اشاره به ضرورت چابک‌سازی سیستم اداری و صرفه‌جویی در هزینه‌ها گفت: این موضوع مهم باید سرلوحه فعالیت دانشگاه‌ها قرار گیرد. نسبت اعضای هیئت علمی به یاوران علمی (کارکنان) باید نسبت یک به یک باشد و برای رسیدن به این شاخص باید تلاش کنیم. امروزه توسعه فناوری اطلاعات و دولت الکترونیک شرایطی را رقم زده است که رسیدن به این شاخص میسر است.
وی با تأکید ویژه بر افزایش بهره‌وری در سیستم آموزش عالی اظهار داشت: دانشگاه‌ها باید برای افزایش بهره‌وری برنامه داشته باشند، لذا باید آرزوها و اهداف بزرگ خودمان را در دانشگاه تعریف کنیم و بر اساس آن برای رسیدن به آن برنامه‌ریزی کنیم.
دکتر زلفی‌گل افزود: تقاضا می‌کنم رؤسای دانشگاه‌های تراز اول که از نظر تعداد اعضای هیئت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی رتبه‌های برتر دارند در بحث توسعه فناوری، بهره‌وری و ارتقا شاخص‌های علمی، سرانه خود را بالا برده و با دانشگاه‌های برتر سایر کشورها مقایسه و رقابت کنند.
وی با اشاره به فصل تدوین لایحه بودجه در دولت، گفت: معاونان اداری، مالی و مدیران بودجه در دانشگاه‌ها رایزنی‌های لازم را برای جذب اعتبارات با سازمان برنامه و بودجه داشته باشند.
وزیر علوم عنوان کرد: با توجه به شرایط سخت و حساس کشور، بخش عمده بودجه صرف پرداخت حقوق و مزایا به کارکنان می شود، و لذا بودجه‌ای برای اجرای برنامه‌های راهبردی وجود ندارد که این مشکل را باید مرتفع کنیم و ما هم به سهم خود تلاش می کنیم در لایحه بودجه سال آتی وضعیت دانشگاه‌ها را متفاوت ببینیم.
دکتر زلفی‌گل با تاکید بر اینکه نباید ردیف بودجه فرهنگی و پژوهشی دانشگاه‌ها صرف اموری به جز امور پژوهشی و فرهنگی شود، اظهار داشت: تمام تلاش ما این است که ردیف بودجه این دو بخش را افزایش دهیم.
وی افزود: خوشبختانه مجوز تأسیس صندوق علوم و فناوری صادر شده و امیدواریم با تصمیم شایسته این صندوق برخی اهداف را در کاربردی کردن تحقیقات و پایان نامه‌ها، توسعه دیپلماسی علمی و تحقق نظام پیشنهادات بتوانیم محقق کنیم.
دکتر زلفی‌گل ادامه داد: تقویت علوم انسانی و پایه از اهداف و برنامه‌های اصلی ماست و امیدواریم رؤسای دانشگاه‌ها نیز به این امر توجه داشته باشند.
وی به تأسیس اتاق‌های فکر متنوع و متعدد در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اشاره کرد و گفت: در حال تأسیس اتاق‌های فکر هستیم که خروجی آن منجر به خوراک فکری لازم برای تصمیم‌سازی حکیمانه، مدبرانه و دانش بنیان شود.
وزیر علوم تصریح کرد: یکی از این اتاق‌های فکر، بحث تدوین نظام سنجش و انگیزش است که بر اساس آن برای اعضای هیئت علمی و یاوران علمی شرایطی فراهم شود که به میزان اثربخشی و فعالیت خود در عرصه‌های علمی و فناوری، از مزایای مادی و معنوی بهره‌مند شوند.
وی در ادامه سخنان خود با تأکید بر ضرورت پررنگ شدن نقش آموزش، از رؤسای دانشگاه‌ها درخواست کرد بحث آموزش را سرلوحه فعالیت های خود قرار دهند چرا که اگر آموزش ترجیح داده نشود و اساتید و پیشگامان نقش کمرنگی داشته باشند آثار آن را در سال‌‌های بعد خواهیم دید.

پس از سخنان وزیر علوم، معاونان وزیر و مدیران ستاد به بیان نظرات و پیشنهادات خود برای از سرگیری آموزش حضوری در دانشگاه‌ها پرداختند. ضرورت استمرار آموزش‌های الکترونیکی، تشکیل کارگروه بحران برای رفع چالش‌های آموزش حضوری و لزوم همگرائی ارکان آموزش عالی از اصلی‌ترین مواردی بود که بیان شد.
دکتر علی خاکی صدیق، معاون آموزشی با بیان اینکه از سرگیری هر چه سریع تر آموزش‌های حضوری در دانشگاه‌ها الزامی است گفت: آموزش الکترونیکی جزو سیاست‌های کلان نظام آموزش عالی کشور است.
وی ضمن تبریک سال جدید تحصیلی و آرزوی توفیق برای خدمتگزاران آموزش عالی کشور، درخصوص فرآیند بازگشایی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی در دوره پساکرونا اظهار داشت: با توجه به مصوبه دهم مهرماه ستاد ملی کرونا و لازم الاجرا بودن آن، نیازمندیم به از سرگیری آموزش حضوری در دانشگاه‌ها توجه کنیم، لذا حضور فیزیکی دانشگاهیان در فضاهای آکادمیک ضرورتی اجتناب ناپذیر است.
وی با بیان اینکه یکی از شرایط حضور فیزیکی دانشجویان در دانشگاه واکسیناسیون است، افزود: واکسیناسیون اعضای هیئت علمی و کارکنان دانشگاه‌ها در شهریورماه امسال انجام شد و قرار بود دانشجویان نیز تا پایان آذرماه واکسینه شوند. خوشبختانه با گستردگی واکسیناسیون، امیدواریم تا پایان مهرماه این امر صورت گیرد. در این راستا ضرورت دارد روسای دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور حتماً برای واکسیناسیون اعضای هیئت علمی، کارکنان و دانشجویان اقدام کنند.
معاون آموزشی وزارت علوم، خطاب به روسای دانشگاه‌ها، موسسات آموزشی، پژوهشی و فناوری، بر لزوم از سرگیری هر چه سریع تر آموزش‌های حضوری تأکید کرد.
وی افزود: با توجه به پراکندگی آموزش عالی و تفاوت‌های موجود در زیرساختها، نسبت‌های دانشجویی، مقاطع تحصیلی و رشته‌های تحصیلی، ضروری است دانشگاه‌ها برنامه‌های اجرایی خود را در چارچوب برنامه کلانی که از سوی ستاد عتف ارسال شده اجرا کنند.
به گفته دکتر خاکی صدیق، ما هنوز در بحران ویروس کووید -۱۹ قرار داریم و همچنین هنوز با دانشجویانی مواجه هستیم که با بیماری کرونا زندگیشان به مشکل برخورده است، لذا با این دسته از دانشجویان باید همکاری و مساعدت لازم صورت گیرد.
وی با بیان اینکه با توجه به زیرساخت‌های ایجاد شده در دانشگاه‌ها، هدف از سرگیری آموزش، بازگشت به بهمن سال ۱۳۹۸ نیست عنوان کرد: آموزش حضوری و آموزش‌های الکترونیکی (آموزش ترکیبی) باید سرلوحه فعالیت‌ها باشد و این امر نیاز به نظارت جدی دارد.
معاون آموزشی وزارت علوم در ادامه سخنان خود گفت: نباید اجازه دهیم دستاوردهایمان در حوزه آموزش الکترونیکی از بین برود و نظارت جدی بر این حوزه آموزشی نیز امری ضروری است.
وی با بیان اینکه برای ادامه آموزش الکترونیکی در کنار آموزش حضوری نیاز به ارزیابی دانشگاه‌ها است افزود: این امر آغاز شده و این ارزیابی در حال اجراست. از دانشگاه‌ها خواهشمندم نسبت به تکمیل فرم ارزیابی که در سایت ISC قرار دارد اقدام کنند.
دکتر خاکی صدیق خاطرنشان کرد: آموزش الکترونیکی از الزامات فناوری‌های جدید آموزش در دنیاست و جزو سیاست‌های کلان نظام آموزش عالی کشور نیز است. مراقبت و استفاده بهینه از آن نیز جزو وظایف ما می باشد.

ترویج رویکرد منزلت‌ساز و امیدبخش در منابع انسانی دانشگاه‌ها در دستور کار قرار گیرد

دکتر علی خطیبی، سرپرست معاونت اداری، مالی و مدیریت منابع وزارت علوم، نیز در این جلسه با اشاره به اینکه همگرایی در ارکان آموزش عالی و ترویج آرامش سازمانی در استفاده بهینه از ظرفیت تجربی و دانشی کارکنان و اعضای هیات علمی بسیار اثرگذار خواهد بود، گفت: ترویج رویکرد منزلت‌ساز و امیدبخش در منابع انسانی دانشگاه‌ها در دستور کار قرار گرفته است. یاوران علمی (کارکنان آموزش عالی) سرمایه مهم و ارزشمند سازمانی هستند که اگر انگیزه‌بخشی در فعالیت آنان قرار گیرد؛ در تحقق اهداف، ماموریت‌ها و رسالت‌ها نقش‌آفرین خواهند بود. لذا همگی باید تلاش کنیم نسبت به تکریم شایسته آنان اقدام مقتضی در حد مقدورات انجام دهیم.
وی با اشاره به اهمیت افزایش جذب بودجه و اعتبار، گفت: شاید با اصلاح برخی دستور‌العمل‌ها بتوانیم در این زمینه موفق‌تر عمل کنیم.
دکتر خطیبی افزود: جامعه از نخبگان و افراد فرهیخته دانشگاهی توقع دارد در کنار پرداختن به امر آموزش و پژوهش برای تبدیل علم به ثروت و حل مشکلات و نیازهای جامعه چاره‌اندیشی کند. دانشگاه‌ها باید با عمل به مسئولیت اجتماعی و با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند در زمینه اشتغالزایی و توسعه اکوسیستم نوآوری اقدامات موثر انجام دهند و ثروت‌ساز و کارآفرین باشند تا آموزش عالی در راستای بیانیه گام دوم انقلاب و در تراز انقلاب اسلامی باشد.

تشکل‌های دانشجویی در فرهنگ‌پذیری دانشجویان موثرند / ‏‬در برقراری فعالیت‌های حضوری از نقش موثر آنان غافل نشویم

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در این نشست گفت: همه بر این باوریم که اقتدار نظام آموزش عالی کشور به مثابه اقتدار کشور است.
وی افزود: بازگشایی محیط‌های دانشگاهی و حضور دانشگاهیان امری خطیر و متفاوت از سال‌های گذشته است. ملاحظاتی که ناشی از این پدیده فراگیر است متفاوت است.
دکتر غفاری در ادامه با اشاره به سیاست‌های اعلامی که در مجموعه‌های بالادستی مطرح می‌شوند تأکید کرد: باید بدانیم که اساساً با مسئله حضور و غیاب مواجه نیستیم؛ با ابعاد پیدا و پنهان و چندگانه آن مواجه هستیم. مهمتر اینکه با نهادی مواجه هستیم که هوشمند و مطالبه‌گر است.
وی با اشاره به وجود کمیته‌هایی در دانشگاه‌ها برای بحث کرونا و مسائل مرتبط با آن گفت: چنانچه وزیر محترم صلاح بدانند دو شورا در دو سطح تشکیل شود یک شورای بالادستی منطقه‌ای و یک شورای درون دانشگاهی مرکب از هیئت رئیسه، نمایندگان تشکل‌های دانشجویی و تشکل‌های صنفی؛ تا به صورت فراگیر مسائل مربوط به بحث کرونا و حضور فراگیر دانشگاهیان بررسی کنند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم در ادامه گفت: فضای مراکز آموزش عالی امروز چندوجهی شده و این چندفضایی مناسبات سابق را برهم‌زده است. علی‌رغم ولع حضوری که از سوی دانشجویان وجود دارد، به دلیل شرایط مذکور، نوع نقش‌پذیری و کنشگری که در عرصه آموزشی، فرهنگی و دانشجویی وجود دارد، متفاوت است. این واقعیت تازه‌ای است که مدیریت دانشگاه‌ها باید نسبت به آن تمهیدات لازم را داشته باشند.
وی در ادامه با اشاره به این نکته که کنشگرانی که می‌خواهد ایفای نقش کنند به‌لحاظ روانی و اجتماعی وضعیت‌شان بسیار متفاوت از ۱۸ ماه پیش است، گفت: حساسیتی که الان در توجه به این نهاد وجود دارد بسیار زیاد است. خانواده‌ها حساسیت بیشتری دارند و این حساسیت‌ها و مطالبات باید دیده شود.
دکتر غفاری همچنین در نکته‌ای دیگر به‌عنوان اصل و قاعده گفت: روی چند اصل به صورت پیوسته و اصل کلیدی تأکید شود. یکی اینکه حفظ سلامت و تندرستی تمام اعضای خانواده نظام آموزش عالی کشور در واقع یک اصل بنیانی و کلیدی است. نکته دیگر اینکه همچنان بر سیاست خودمراقبتی و دیگرمراقبتی و توجه به پروتکل‌های بهداشتی تأکید شود. حفظ و گسترش بهینه از ظرفیت‌های فضای مجازی نیز از محسنات است که باید حفظ شود.
دکتر غفاری همچنین تأکید کرد: افزایش سنوات دانشجویی در دانشگاه‌ها داریم که جمعیت دانشگاه‌ها از شرایط عادی بسیار متفاوت است که دشواری‌های خاصی را در کنار خود دارد. پاسخ به مطالبات آنها نیازمند توجه به نوعی تمهیدات حقوقی است که این بحث دارد.
وی در پایان گفت: وقتی صحبت از تأخیر و اختلالی که در این زیست به وجود آمده و یکی از جاهایی که می‌تواند به آن کمک کند به فرهنگ‌پذیری دانشجویان، تشکل‌های دانشجویی است. باید از این میانجی‌ها و واسط‌ها کمک گرفت.

توجه به تامین خوابگاه‌های دانشجویی با رعایت پروتکل‌های بهداشتی

معاون وزیر و رئیس سازمان امور دانشجویان نیز در ادامه این نشست با طرح چهار مسئله و سوال اصلی گفت: با چهار سوال مواجه هستیم که اگر قرار بر این است که دانشگاه‌ها را ۱۵ آبان بازگشایی کنیم، باید به آنها پاسخ بدهیم. اینکه دانشگاه‌ها چه زمانی بازگشایی خواهد شد؟ اگر بخواهیم دانشگاه‌ها را ۱۵ آبان بازگشایی کنیم، باید چه تمهیداتی را آماده کنیم؟ اگر دانشگاه‌ها را ۱۵ آبان بازگشایی کنیم با چه چالش‌هایی مواجهه هستیم؟ و همچنین پیامدهای ناشی از آغاز بازگشایی چیست؟
وی در ادامه افزود: به خاطر یک سال و نیم تأخیر و رکود شکل‌گرفته با تنوعی از چالش‌ها مواجهیم. اولین چالشی که با آن مواجه هستیم، چالش تأمین خوابگاه‌ها با توجه به رعایت پروتکل‌های بهداشتی است. همچنین با چالش تأمین منابع مالی مواجه هستیم.
رئیس سازمان امور دانشجویان در ادامه اشاره کرد: نکته سوم اینکه آمادگی برای درک شرایط جسمی و روحی ناشی از حضور مجدد دانشجویان و خانواده‌ها است.
وی در نکته چهارم نیز با اشاره به پیامدهای این حضور گفت: ما با پیامدهای فرهنگی و اجتماعی و سیاسی احتمالاً زیادی در بستر دانشگاه‌ها و مدیریت آن مواجه هستیم.

شناسایی ۲۸ چالش و ارائه ۳۱ راهکار در حوزه حراست

رئیس مرکز حراست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در ادامه این نشست گفت: به نظرم وحدت رویه به خصوص در هر استان با توجه به رنگ‌بندی مناطق در رابطه با بیماری کووید خیلی مهم است. اگر تصمیمات متضاد اتخاذ بشود، ممکن است مشکلات متعددی را به وجود بیاورد.
دکتر پالیزبان همچنین درباره نحوه اجرای مصوبه ستاد ملی مقابله با کرونا پیرامون بازگشایی دانشگاه‌ها گفت: مصوبه ستاد ملی قانون است و لازم‌الاجراست. منتهی پذیرش تعداد دانشجویان بر عهده استان و رئیس دانشگاه باشد. تعداد دانشجو بر اساس امکانات دانشگاه می‌تواند متفاوت باشد اما از یک تاریخی بازگشایی شروع شود.
رئیس مرکز حراست با اشاره به شناسایی ۲۸ چالش و طراحی ۳۱ راهکار و پیشنهاد در حراست دانشگاه‌ها به برخی از آنها از جمله تشکیل کمیته و کارگروه ویژه بحران برای هر دانشگاه، طراحی برنامه‌های بهداشتی ویژه برای بررسی سلامت جسمانی و روانی دانشجویان، فعال‌سازی و توجه ویژه به مراکز مشاوره روانشناسی دانشجویی، تعامل با دستگاه‌ها و نهادهای کشوری و استانی برای تأمین نیازهای مالی، رفاهی و بهداشتی دانشگاه‌ها، تعامل مستمر مسئولان دانشگاه‌ها با دانشجویان به‌ویژه تشکل‌های دانشجویی اشاره کرد.

در ادامۀ این نشست دکتر رحیمی، معاون پژوهش و فنّاوری، دکتر خدایی، معاون وزیر و رئیس سازمان سنجش آموزش کشور و دکتر سالارآملی، رئیس مرکز همکاری های علمی و بین‌المللی و دکتر منتظر، رئیس مرکز نظارت، نیز به بیان نقطه نظرات خود در خصوص موضوع نشست و مسائل آموزش عالی پرداختند.
همچنین رؤسای دانشگاه‌های مازندران، هنر، تربیت مدرس، یزد، حکیم سبزواری، علامه طباطبایی و خوارزمی و رؤسای پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، پارک علم و فنّاوری فارس و شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان طی سخنانی به صورت ویدئو کنفرانس، ضمن بیان نقطه نظرات خود در مورد موضوع نشست، مسائل اولویت‌دار در حوزۀ تحت تصدّی را بیان نمودند.

وزیر علوم، در پایان پس از جمع‌بندی نظرات و پیشنهادات رؤسای دانشگاه‌ها، گفت: بر این اساس به منظور وحدت‌بخشی و هم‌افزایی از شورای مدیریت استانی دانشگاه‌ها می‌خواهیم که تشکیل جلسه داده و گزارش آن را به ستاد وزارت ارسال کنند. همچنین برقراری آموزش‌های حضوری به صورت تدریجی و با اولویت‌بندی باشد.
وی به وحدت بین‌بخشی در دانشگاه‌ها تاکید کرد و گفت: ایجاد وحدت رویه بین کارکنان، اعضای هیأت علمی و دانشجویان باید جدی گرفته شود. حضور اعضای هیأت علمی به صورت پررنگ و جدی پیگیری شود. از پتانسیل دانشجویی کانون‌های صنفی، انجمن‌های علمی، تشکل‌های بسیجی و فرهنگی استفاده شود و بحث اصلی آموزش‌های حضوری بر مبنای پیشگیری؛ پیشگویی و پیش‌بینی باشد. همچنین تمهیدات حقوقی حضور دانشجویان نیز تدوین شود. دکتر زلفی‌گل با اشاره به لزوم برنامه‌ریزی برای دانشجویان نو ورود، یادآور شد: جلسات راهبردی آموزش و پژوهش، جلسات مدیران حراست، معاونان دانشجویی نیز برای بحث و بررسی مباحث احتمالی برگزار شود.
وزیر علوم با تاکید بر اینکه اجرای طرح‌های بین دانشگاهی موجب تقویت روحیه کار تیمی می‌شود، گفت: باید ساز و کاری برای توسعه همکاری‌های دانشگاه‌های بزرگ و برتر با سایر مراکز آموزش عالی ایجاد کنیم. برای اجرای این طرح‌ها پیگیر اختصاص ردیف اعتباری ویژه نیز هستیم. همچنین تلاش کنیم که مراکز رشد، پژوهشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری تخصیص اعتبار کامل داشته باشند.
دکتر زلفی‌گل با اشاره به تجارب ارزشمند بدست آمده در دوران کرونا در زمینه آموزش‌های الکترونیک، گفت: برنامه‌ریزی برای آموزش ترکیبی و بهره‌مندی از تجربه بدست‌آمده موجب خواهد شد، آموزش‌های حضوری با بسته‌های آموزش الکترونیکی تکمیل شود و اگر در این راستا هوشمندانه و با تدبیر عمل کنیم؛ مشکلات کمتر خواهد شد.

عکس: سایت وزارت